Winterwortel, bospeen, waspeen; je hebt deze groente in vele soorten, maten en kleuren. Kijk maar in de schappen van de supermarkt of groentewinkel. Van het elegante Parijse worteltje tot de stevige winterwortel.

De wortelplant komt oorspronkelijk uit Klein Azië en Egypte. Daar werd deze groente al in het begin van de jaartelling verbouwd. De kleur was toen nog helderrood of geel. Ongeveer 600 jaar geleden verspreidde de plant zich naar China en Europa, waar de wortel niet alleen werd gegeten, maar ook voor medicinale doelen werd gebruikt. Via kruising is de oranje wortel ontstaan.

Koel
Wortels groeien het best in koele omstandigheden. Grote producenten zijn Frankrijk, Engeland, Rusland en Verenigde Staten. Ook in Nederland is de teelt van wortelen populair.

De wortel behoort tot de schermbloemigen. Knolselderij, kervel en bijvoorbeeld venkel zijn familie van de wortel. Zanderige grond is het meest geschikt voor de wortelteelt, zware klei juist niet.

Wortels worden vaak op een akkerbouwbedrijf geteeld, net zoals erwten en sperziebonen. De oogst gaat voor een belangrijk deel naar de conservenindustrie. Bij de inzaai en oogst worden enorme machines gebruikt.

Bos- en waspeen 
Winterwortelen zijn grove wortels die pas in het najaar worden geoogst. De rassen Berlikumer en Flakkeese zijn de bekendste rassen. Voor de teelt van bospeen is het ras Amsterdamse Bak het meest geschikt. Je koopt deze peen in een bosje van circa vijftien wortels. Het loof is niet verwijderd. Dat laatste is wel het geval bij waspeen. Deze los verkochte wortelen zijn iets grover dan bospeen en gewassen voordat ze in de winkel arriveren. Waspeen wordt over het algemeen later geoogst dan bospeen, maar eerder dan winterwortelen. Het ras Nantes is een prima waspeen.